“We willen graag een onderhoudsvrije tuin.” Het is een wens die hoveniers regelmatig te horen krijgen. Geen onkruid, geen planten die gesnoeid moeten worden en vooral geen zaterdagmiddagen waarop je met tegenzin door de tuin kruipt.
Dat klinkt aantrekkelijk. Maar bestaat een volledig onderhoudsvrije tuin eigenlijk wel?
Het eerlijke antwoord is: nee. Zelfs een tuin die bijna volledig uit bestrating bestaat, moet af en toe worden geveegd en schoongemaakt. Tussen voegen kan onkruid groeien, tegels kunnen groen worden en bladeren hebben helaas nog steeds niet geleerd om netjes om jouw terras heen te vallen.
Een onderhoudsarme tuin is wél mogelijk. Met een slimme inrichting en de juiste materialen en planten kan het benodigde tuinonderhoud flink worden beperkt.
Onderhoudsarm is niet hetzelfde als onderhoudsvrij
Iedere tuin heeft aandacht nodig. Planten groeien, bomen verliezen bladeren en de seizoenen doen ieder jaar weer hun eigen ding. Het doel van een onderhoudsarme tuin is daarom niet om nooit meer iets te hoeven doen. Het doel is om het onderhoud overzichtelijk en haalbaar te houden.
Dat begint bij het ontwerp. Wanneer een tuin zonder duidelijk plan wordt aangelegd, ontstaan er vaak kleine hoekjes, losse planten en moeilijk bereikbare stukken. Dat ziet er in het begin misschien gezellig uit, maar kan later veel extra werk opleveren.
Een goed ontworpen tuin houdt rekening met de hoeveelheid tijd die jij aan het onderhoud wilt besteden. De tuin moet dus niet alleen mooi zijn op de dag dat hij wordt aangelegd, maar ook praktisch blijven wanneer alles begint te groeien.
Kies planten die bij de tuin passen
Een veelgemaakte fout is dat planten vooral worden gekozen omdat ze er in het tuincentrum mooi uitzien. Dat is begrijpelijk, maar niet iedere plant past bij iedere tuin.
Een plant die veel zon nodig heeft, zal het niet goed doen in een donkere hoek. Een plant die graag droge grond heeft, wordt niet gelukkig op een plek waar na iedere regenbui water blijft staan. Wanneer planten niet op de juiste plaats staan, worden ze zwakker en vragen ze vaak juist meer verzorging.
Voor een onderhoudsarme tuin kun je beter kiezen voor sterke planten die passen bij de bodem, de hoeveelheid zon en de beschikbare ruimte. Bodembedekkers zijn bijvoorbeeld handig om open grond te bedekken. Hierdoor krijgt onkruid minder ruimte en hoeft de bodem minder vaak te worden gewied.
Ook is het verstandig om rekening te houden met de uiteindelijke grootte van een plant. Dat kleine struikje kan over een paar jaar namelijk een flinke bewoner worden. Wanneer planten voldoende ruimte krijgen, hoef je minder vaak te snoeien of te verplaatsen.
Minder losse onderdelen, meer duidelijke vakken
Rust in de inrichting zorgt vaak ook voor rust in het onderhoud. Grote plantvakken met een beperkt aantal sterke plantensoorten zijn meestal eenvoudiger te onderhouden dan allerlei kleine vakjes met verschillende planten.
Duidelijke randen tussen het gazon, de borders en de bestrating maken het maaien en schoonhouden bovendien makkelijker. Wanneer gras overal tussen de planten groeit, ben je veel tijd kwijt aan het netjes afwerken van de kanten.
Dat betekent niet dat een onderhoudsarme tuin saai moet zijn. Met verschillende hoogtes, bloeiperiodes, bladkleuren en materialen kan een tuin levendig en sfeervol worden. De kunst is om variatie aan te brengen zonder van ieder hoekje een afzonderlijk onderhoudsproject te maken.
Is veel bestrating de oplossing?
Sommige mensen denken bij een onderhoudsarme tuin direct aan zoveel mogelijk tegels. Bestrating vraagt inderdaad minder dagelijks onderhoud dan een volle border, maar ook een betegelde tuin is niet onderhoudsvrij.
Wanneer de ondergrond niet goed is aangelegd, kunnen tegels verzakken en kunnen er plassen ontstaan. Slechte voegen bieden ruimte aan onkruid en in vochtige of schaduwrijke tuinen kan bestrating snel groen en glad worden.
Daarnaast is voldoende groen belangrijk voor de uitstraling en de afwatering van een tuin. Regenwater kan in beplante grond gemakkelijker wegzakken dan op een groot, volledig verhard oppervlak.
Een goede onderhoudsarme tuin bestaat daarom meestal uit een praktische combinatie: voldoende bestrating op de plaatsen waar je loopt en zit, aangevuld met overzichtelijke plantvakken en sterke beplanting.
Denk ook aan het gazon
Een gazon ziet er rustig en groen uit, maar vraagt regelmatig onderhoud. Gras moet worden gemaaid, bemest en soms worden hersteld. Wie daar geen zin in heeft, kan kiezen voor grotere borders met bodembedekkers of voor een kleiner gazon dat eenvoudig bereikbaar is.
Kunstgras lijkt misschien de makkelijkste oplossing, maar ook dat moet af en toe worden schoongemaakt en geborsteld. Bovendien past het niet bij iedere tuin of iedere smaak.
Wil je wel echt gras, maar zo min mogelijk werk? Zorg dan voor een eenvoudige vorm zonder allerlei smalle stroken en lastige hoekjes. Een rechthoekig gazon maait nu eenmaal makkelijker dan een grasveld met twaalf bochten (hoe creatief die bochten ook zijn).
Goed onderhoud voorkomt extra werk
Ook een onderhoudsarme tuin moet regelmatig worden bijgehouden. Het verschil is dat dit onderhoud vaak beperkt en voorspelbaar blijft.
Door een paar keer per jaar te snoeien, onkruid te verwijderen en de tuin op te ruimen, voorkom je dat kleine werkzaamheden zich opstapelen. Wie steeds een beetje doet, hoeft meestal niet ineens een compleet verwilderde tuin te herstellen.
Je kunt dit onderhoud zelf uitvoeren of kiezen voor periodiek tuinonderhoud. Een tuinman kan de grotere werkzaamheden op de juiste momenten uitvoeren, zodat jij tussendoor alleen het eenvoudige werk hoeft te doen.
Daarom een onderhoudsarme tuin!
Een onderhoudsarme tuin is geen kale verzameling tegels en ook geen magische plek waar nooit iets groeit wat je niet hebt geplant. Het is een tuin die slim is ingericht, met materialen en planten die passen bij de omgeving én bij de hoeveelheid tijd die jij eraan wilt besteden.
Wil je jouw bestaande tuin onderhoudsarmer maken of een nieuwe tuin praktisch laten inrichten? Neem gerust contact op met EliFix. Wij denken graag mee over een tuin die mooi blijft, zonder dat ieder vrij moment in het teken van tuinonderhoud hoeft te staan.